ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից աշխարհի առաջատար համալսարանների շրջանավարտներին կառավարության կադրային բանկում աշխատանքի հրավիրելու մասին հայտարարությունը ծրագրի պոտենցիալ շահառուներին հիշեցրել է 2018 թվականի դառը փորձը։
Ինչպես հիշվում է, այդ տարիներին նոր ստեղծված կառավարությունը կադրային բանկ էր հավաքում։ Շատերի տվյալները, որոնք ուղարկվել էին, մնացել են անպատասխան։ Այս փորձառությունը, որը հայտնի է որպես «սփյուռքի առաջին ալիք», ցույց տվեց, որ համագործակցությունը չստացվեց։
Այսօրվա իրավիճակը բարդացնում են նաև այլ գործոններ։ Ընտրությունների ընթացքում Հայաստան եկած հայերի նկատմամբ պետության կողմից ցուցադրված անբարյացակամ վերաբերմունքը, որը դրսևորվեց արգահատանքի տեսքով, նույնպես խոչընդոտ է սփյուռքի ներկայացուցիչների վերադարձին։
Սփյուռքի նկատմամբ իշխող քաղաքական էլիտայի վերաբերմունքը, ըստ իմ դիտարկումների, ավելի է խորացել սփյուռքի նախարարության փակումից հետո։ Նախարարությունը, որը ժամանակին ունեցել էր սփյուռքի պոտենցիալի օգտագործման հատուկ ծրագրեր, այժմ գործում է առերևույթ, բայց անարդյունք։
Եթե անգամ կառավարությունը իրոք առաջարկի աշխատանք, ես թերահավատ եմ, թե այդ առաջարկը կլինի գրավիչ աշխարհի լավագույն բուհերն ավարտած մասնագետների համար։ Նրանք սովորել են ծախսելով մեծ գումարներ, և իրենց հետագա աշխատավարձը պետք է փոխհատուցի այդ ծախսերը։ Լավագույն բուհերի շրջանավարտները հավակնում են լավագույն աշխատատեղերի և տասնյակ անգամ ավելի բարձր աշխատավարձերի, քան կարող են ստանալ Հայաստանի կառավարությունում։
Այն հանգամանքը, որ իշխանության գլխին կանգնած անձը բարձրագույն կրթության դիպլոմ չունի, և նրա խոսքերը, որոնք ես, որպես փորձագետ, վերլուծում եմ, հաճախ հակասում են տրամաբանական մտածողությանը, նույնպես խոչընդոտ է լինելու։
Ամփոփելով, կարելի է ասել, որ Փաշինյանի հայտարարությունը, ամենայն հավանականությամբ, ուղղված է ոչ թե լայն շրջանակի շահառուների, այլ 1-2 ծանոթի, որոնցով կարելի է լրացնել կադրային բանկը։ Իմ համոզմամբ, ինչպես 7-8 տարի առաջ, այնպես էլ այսօր շահառուների ճնշող մեծամասնությունը չի գա և չի աշխատի Փաշինյանի կառավարությունում։
Այս հարցում ես նաև հետաքրքրվեցի, թե ինչու կառավարությունը, որը կարիք ունի որակյալ մասնագետների, չի դիմում սեփական երկրի բուհերն ավարտող լավագույն ուսանողներին, այլ միանգամից դիմում է արտասահմանյան բուհերի շրջանավարտներին։ Պատասխանը պարզ է․ Հայաստանի բուհերը, ցավոք, այսօր չեն կարող ապահովել այնպիսի կադրեր, որոնք անմիջապես կանցնեն պետական կառավարման համակարգ և արդյունավետորեն կաշխատեն։ Դրա պատճառը ցածր ֆինանսավորումն է և պետական բուհերի քաղաքական ազդեցության տակ գտնվելն է։