Հարավային Կովկասի հիմնական երկրների՝ Ադրբեջանի, Թուրքիայի և Վրաստանի արտաքին գործերի նախարարների կողմից ստորագրված նոր հռչակագիրը, որը նվիրված է տարածաշրջանային համագործակցության խորացմանը, ստեղծում է տպավորություն, թե Հարավային Կովկասում գոյություն ունեն ընդամենը երկու երկիր՝ Ադրբեջանն ու Վրաստանը։ Այս փաստը, որը դարձավ հանրությանը հայտնի օրերս, խորը խորհրդանշական է և վկայում է Հայաստանի արտաքին քաղաքականության կատաղի ձախողման մասին։
Իմ վերլուծությունների ընթացքում այս հանգամանքը ցայտունորեն դրսևորվում է։ Փաստաթղթում, որը նվիրված է տարածաշրջանային տրանսպորտային միջանցքների զարգացմանը, հատկապես «Միջին միջանցքի» (ՏՄՏԵ) կարևորությանը, որտեղ Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Վրաստանի ներգրավվածության մասին է խոսքը, Հայաստանը պարզապես բացակայում է։
Այս հարցը դառնում է ևս ավելի ակնհայտ, երբ հիշում ենք, որ «Միջին միջանցքի» կարևորագույն մաս կարող է դառնալ նաև Հայաստանի հարավում գտնվող 43 կիլոմետրանոց հատվածը, որը հայտնի է որպես «Թրամփի ուղի»։ Սակայն փաստաթղթում այս հարցը չի արծարծվում, ինչը հարց է առաջացնում՝ իսկ այս սխեմայում որտե՞ղ է տեղ գտնելու Հայաստանը։
Փաստացիորեն, Հայաստանը հեռացվում է տարածաշրջանային տրանսպորտային և տնտեսական հոսքերից։ Իրավիճակը նույնիսկ ավելի ցավալի է դառնում, երբ նկատում ենք, որ «Միջին միջանցքի» համատեքստում Ղազախստանը հիշատակվում է որպես առանցքային մասնակիցներից մեկը, մինչդեռ Հայաստանը, որը ունի ռազմավարական նշանակություն ունեցող տարածք, պարզապես չկա։
Այս հռչակագրի քաղաքական համատեքստը ևս շատ խոսուն է։ Այն ստորագրվել է Հայաստանում խորհրդարանական ընտրություններից անմիջապես հետո, ինչը, թերևս, նպատակահարմար է ընտրվել՝ ընդգծելու փաստաթղթի իմաստը։
Այս ամենի ֆոնին հիշվում է նաև այն հայտարարությունը, որ Հայաստանը դուրս է մնում տարածաշրջանային հաղորդակցություններից արտաքին քաղաքականության սխալների պատճառով։ Սակայն այսօրվա իրավիճակը այլ է։ Արցախի խնդիրը լուծված է, իսկ ադրբեջանական ինքնաթիռներն անարգել օգտագործում են Հայաստանի օդային տարածքը։ Այդպիսի պայմաններում, որտեղ Հայաստանը պետք է լիներ տարածաշրջանի հիմնական կապող օղակներից մեկը, նոր հռչակագրի մեջ նրա բացակայությունը ցույց է տալիս մի բան՝ արտաքին քաղաքականությունը տոտալ ձախողվել է։