Հայաստանի և ԱՄՆ-ի միջև կնքված վերջին միջազգային պայմանավորվածությունների շուրջ Ռուսաստանի արտգործնախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան հայտարարել է, որ դրանք կնքվում են առանց Հայաստանի շահերը հիմնականում հաշվի առնելու։
Այս հայտարարությունը հնչել է այն բանից հետո, երբ մայիսի 26-ին Երևանում Հայաստանի արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը և ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբին նախաստորագրեցին մի քանի կարևորագույն փաստաթղթեր։ Այդ փաստաթղթերից էին «ՀՀ–ի և ԱՄՆ–ի միջև Թրամփի ուղի հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման վերաբերյալ ռազմավարական համագործակցության» շրջանակային համաձայնագիրը, «ՀՀ–ի և ԱՄՆ–ի միջև համապարփակ ռազմավարական գործընկերության կանոնադրությունը» և «ՀՀ–ի և ԱՄՆ–ի միջև կարևորագույն հանքանյութերի, հազվագյուտ հանածոների արդյունահանման և մշակման ոլորտում մատակարարման ապահովման» շրջանակային հուշագիրը։
«Իրականում այնտեղ ոչ ոք չի մտածում Հայաստանի շահերի համատեքստում։ Միշտ մտածում են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների շահերի մասին», – նշել է Զախարովան։
Հատկապես ուշադրության արժանի է «Թրամփի ուղի» (TRIPP) նախագծի մասին հայտնի դարձած պայմանավորվածությունը։ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ստորագրեցին 7 կետից բաղկացած համատեղ հռչակագիր, որի համաձայն նախատեսվում է Հայաստանի հարավային հատվածով (Սյունիքի մարզ) ռազմավարական տարանցիկ ճանապարհ ստեղծել, որը կկոչվի «Թրամփի ուղի» և Ադրբեջանին առևտրային հասանելիություն կապահովի դեպի Նախիջևան։
Ռուսական կողմը նշում է, որ նախագծի իրականացումը բարդ է ինչպես աշխարհաքաղաքական, այնպես էլ տեխնիկական առումով։ Կան մի քանի հիմնական խոչընդոտներ։ Դրանցից մեկը հայ-իրանական սահմանին ռուսական սահմանապահների առկայությունն է, մյուսը՝ Ադրբեջանի ենթակառուցվածքներին ինտեգրվելու համար անհրաժեշտ ռուսական ստանդարտի երկաթուղային գծի օգտագործումը։ Բացի այդ, նախագծի իրականացմանը խոչընդոտում է Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև գործող կոնցեսիոն համաձայնագիրը, որը Հարավային Կովկասյան երկաթուղային գծի (ՀԿԵ) վերաբերյալ է և գործում է մինչև 2038 թվականը։
Վերջում պետք է նշել, որ Հայաստանը մնում է ԵԱՏՄ անդամ և միության միասնական մաքսային տարածության մաս, ինչը նույնպես կարող է ազդել նմանատիպ նախագծերի իրականացման վրա։
Ռուսաստանը պաշտոնապես հայտնել է, որ պատրաստ է դիտարկել TRIPP նախագծին մասնակցելու հնարավորությունը՝ հաշվի առնելով երկու երկրների բազմամյա համագործակցությունը երկաթուղային ենթակառուցվածքի ոլորտում, սակայն ընդգծում է նախաձեռնության բոլոր պարամետրերի և մեխանիզմների մանրամասն ուսումնասիրության անհրաժեշտությունը։